درمان و اطلاعات بیماری قند خون 9
دیابت (قند خون) 9
<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Cambria; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-536870145 1073743103 0 0 415 0;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-520092929 1073786111 9 0 415 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0cm; text-align:right; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} h1 {mso-style-priority:9; mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-link:"عنوان 1 نویسه"; mso-style-next:معمولی; margin-top:24.0pt; margin-right:0cm; margin-bottom:0cm; margin-left:0cm; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan lines-together; page-break-after:avoid; mso-outline-level:1; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:14.0pt; font-family:"Cambria","serif"; mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:major-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:major-fareast; mso-hansi-font-family:Cambria; mso-hansi-theme-font:major-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:major-bidi; color:#365F91; mso-themecolor:accent1; mso-themeshade:191; mso-font-kerning:0pt; font-weight:bold;} h2 {mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:9; mso-style-qformat:yes; mso-style-link:"عنوان 2 نویسه"; mso-style-next:معمولی; margin-top:10.0pt; margin-right:0cm; margin-bottom:0cm; margin-left:0cm; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan lines-together; page-break-after:avoid; mso-outline-level:2; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:13.0pt; font-family:"Cambria","serif"; mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:major-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:major-fareast; mso-hansi-font-family:Cambria; mso-hansi-theme-font:major-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:major-bidi; color:#4F81BD; mso-themecolor:accent1; font-weight:bold;} h3 {mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:9; mso-style-qformat:yes; mso-style-link:"عنوان 3 نویسه"; mso-style-next:معمولی; margin-top:10.0pt; margin-right:0cm; margin-bottom:0cm; margin-left:0cm; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan lines-together; page-break-after:avoid; mso-outline-level:3; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:11.0pt; font-family:"Cambria","serif"; mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:major-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:major-fareast; mso-hansi-font-family:Cambria; mso-hansi-theme-font:major-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:major-bidi; color:#4F81BD; mso-themecolor:accent1; font-weight:bold;} a:link, span.MsoHyperlink {mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; color:blue; text-decoration:underline; text-underline:single;} a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed {mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; color:purple; mso-themecolor:followedhyperlink; text-decoration:underline; text-underline:single;} p {mso-style-priority:99; mso-margin-top-alt:auto; margin-right:0cm; mso-margin-bottom-alt:auto; margin-left:0cm; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} span.1 {mso-style-name:"عنوان 1 نویسه"; mso-style-priority:9; mso-style-unhide:no; mso-style-locked:yes; mso-style-link:"عنوان 1"; mso-ansi-font-size:14.0pt; mso-bidi-font-size:14.0pt; font-family:"Cambria","serif"; mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:major-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:major-fareast; mso-hansi-font-family:Cambria; mso-hansi-theme-font:major-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:major-bidi; color:#365F91; mso-themecolor:accent1; mso-themeshade:191; font-weight:bold;} span.2 {mso-style-name:"عنوان 2 نویسه"; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:9; mso-style-unhide:no; mso-style-locked:yes; mso-style-link:"عنوان 2"; mso-ansi-font-size:13.0pt; mso-bidi-font-size:13.0pt; font-family:"Cambria","serif"; mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:major-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:major-fareast; mso-hansi-font-family:Cambria; mso-hansi-theme-font:major-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:major-bidi; color:#4F81BD; mso-themecolor:accent1; font-weight:bold;} span.3 {mso-style-name:"عنوان 3 نویسه"; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:9; mso-style-unhide:no; mso-style-locked:yes; mso-style-link:"عنوان 3"; font-family:"Cambria","serif"; mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:major-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:major-fareast; mso-hansi-font-family:Cambria; mso-hansi-theme-font:major-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:major-bidi; color:#4F81BD; mso-themecolor:accent1; font-weight:bold;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoPapDefault {mso-style-type:export-only; margin-bottom:10.0pt; line-height:115%;} @page WordSection1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.WordSection1 {page:WordSection1;} -->

همه چیز درباره دیابت

دیابت بیماری است كه در آن، بدن قادر به تولید انسولین و یا استفاده مناسب از این ماده نمی باشد. انسولین هورمونی است كه برای تبدیل قند، نشاسته و دیگر غذاها به انرژی، مورد نیاز می باشد و برای زندگی روزانه ضروری است.

دیابت و یا همان بیماری قند، به مجموعه ای از اختلالات اطلاق می شود که باعث می شود سلول های بدن نتوانند به نحو مناسب از کربوهیدرات ها به عنوان یک ماده غذایی اساسی استفاده نمایند، که نتیجه آن افزایش میزان قند خون خواهد بود. اگرچه ژنتیك و عوامل محیطی مانند چاقی و كم تحركی در بروز دیابت موثر هستند، ولی علت اصلی این بیماری هنوز ناشناخته می باشد.

شیوع دیابت در ایران

در کشور ما طبق آمار ارائه شده حدود 5 تا 6 درصد افراد 3 تا 69 ساله در شهر تهران مبتلا به دیابت هستند. مطالعات نشان داده است که بیش از نیمی از افراد دیابتی قبل از انجام آزمایشات، از بیماری خود آگاهی ندارند.

میزان شیوع بیماری دیابت در نواحی مختلف ایران متفاوت است. به عنوان مثال، طبق بررسی های انجام شده بیشترین میزان شیوع بیماری دیابت در شهر یزد وجود داشته است (3/16درصد)، که این به نوع و رفتارهای غذایی آن شهرهای بستگی دارد.

شیوع دیابت و اختلالات تحمل گلوکز با افزایش سن، بالا می رود. طبق مطالعات اخیر 14 تا 23 درصد ایرانی های بالای 30 سال سن، یا دیابتی هستند یا دچار عدم تحمل گلوکز (IGT) می باشند. مطالعات نشان می دهند که تقریباً 25 درصد موارد IGT ، در آینده دچار دیابت می شوند.

آشنایی با دیابت

برای آشنایی با دیابت، ابتدا باید بدانیم که قند چگونه در بدن مورد استفاده قرار می گیرد.

گلوکز (قند خون) منبع اصلی انرژی سلولی است که به ویژه برای سلول های عضلانی و نیز مغز ضروری می باشد. گلوکز بدن از دو منبع اصلی تامین می گردد: غذاهای خوراکی و کبد. بعد از خوردن غذا، قند از روده ها جذب شده و در نهایت از طریق گردش خون توسط هورمون انسولین در اختیار سلول های بدن قرار می گیرد. میزان اضافی قند موجود در خون در کبد به صورت گلیکوژن ذخیره می گردد. در هنگام روزه داری و یا عدم مصرف غذا، کبد گلوکز ذخیره شده را در اختیار بدن قرار می دهد تا سطح قند خون را در حد مناسبی نگه دارد. لازم به ذکر است که هورمون انسولین از لوزالمعده (غده ای که که در پشت معده قرار گرفته) به درون جریان خون ترشح می شود و در سطح سلولی به گیرنده های مخصوص متصل می کردد و ورود گلوکز به سلول ها و نیز سوخت و ساز طبیعی آن را تسهیل می نماید.

تشخیص دیابت

اگرچه در نیمی از موارد، بیماران مبتلا به دیابت از بیماری خود اطلاع ندارند، ولی تشنگی فراوان، پُرنوشی ، ادرار فراوان، کاهش وزن بدون دلیل، عفونت های مکرر و نیز گرسنگی دائمی از علائم خطری می باشند که می توانند نشان دهنده شروع دیابت باشند.

برای تعیین این كه بیمار، دیابتی یا پردیابتی (در معرض دیابت) است، دو آزمایش قند خون ناشتا (FBG) و تست تحمل گلوكز خوراكی (OGTT) انجام می شود.

با توجه به این كه تست FBG، آسان تر، سریع تر و ارزان تر انجام می شود، انجمن دیابت آمریكا تست گلوکز خون ناشتا را توصیه می كند.

بر اساس شاخص های انجمن دیابت آمریکا، چنانچه میزان گلوكز خون در حالت ناشتا 100 تا 125 میلی گرم در دسی لیتر خون باشد، نشان دهنده پردیابت می باشد و اگر گلوكز خون ناشتا در فرد 126 یا بیشتر باشد، فرد مبتلا به دیابت است.

در صورتی فرد مبتلا به دیابت اعلام می شود که دو بار تست خون ناشتا در او بالاتر از حد مذکور (126) باشد.

در تست تحمل گلوکز خوراکی، سطح گلوكز خون در حالت ناشتا و 2 ساعت بعد از نوشیدن شربتی غنی از گلوكز، اندازه گیری می گردد. اگر میزان گلوكز خون بعد از 2 ساعت، 140 تا 199 میلی گرم در دسی لیتر خون باشد، فرد پردیابتی است و اگر 200یا بیشتر باشد، فرد دیابتی است.

انواع دیابت

دیابت نوع 1: در این نوع دیابت بدن قادر به تولید هورمون انسولین نمی باشد. این هورمون، همانطور که ذکر شد ورود گلوكز به سلول ها و سوختش را تسهیل می كند. دیابت نوع یک، یک بیماری اتوایمون (خود ایمنی) بوده که معمولا پس از ابتلا به  بیماری های ویروسی و یا عفونت های باکتریایی که در طی آن، سیستم ایمنی بدن سلول های ترشح کننده انسولین را مورد حمله قرار می دهد، ایجاد می شود. دیابت نوع یك از شیوع بالایی برخوردار نیست و تنها حدود 5 تا 10 درصد دیابتیها را تشكیل میدهد.

دیابت نوع 2: این بیماری در اثر مقاومت به انسولین ایجاد می گردد (شرایطی كه بدن قادر به استفاده ی مناسب از انسولین نمی باشد). در این بیماران حداقل در مراحل اولیه، انسولین به میزان کافی در بدن وجود دارد، ولی در سطح سلولی نقش خود را به خوبی ایفا نمی کند. اگرچه علل دقیق مقاومت به انسولین به طور کامل شناخته شده نیست، ولی شیوه زندگی نادرست اعم از تغذیه ناسالم ، عدم تحرک بدنی و به دنبال آن چاقی شکمی که با تجمع بیش از حد بافت چربی در بین احشاء همراه می باشد، نقش اساسی در ایجاد حالت پره دیابت و یا عدم تحمل گلوکز و نیز ابتلا به دیابت نوع دوم ایفا می نماید. اغلب بیماران دیابتی (بیش از 90 درصد)، دیابت نوع 2 دارند.

دیابت بارداری در دوران بارداری با ترشح هورمون هایی که از جفت برای نگهداری جنین در رحم ترشح می شود، مقاومت به انسولین افزایش می یابد. گفته می شود که در سه ماهه دوم و سوم بارداری با بزرگ شدن جفت و افزایش ترشح هورمون های مترشحه از جفت، این مقاومت به انسولین افزایش یافته و در مواردی از سطح ظرفیت ترشحی لوزالمعده بیشتر می شود که در نهایت باعث افزایش قند خون می گردد. اهمیت دیابت بارداری، علاوه بر سلامت مادر و جنین آن است که  5 تا 10 درصد زنانی كه دیابت بارداری دارند، بلافاصله بعد از بارداری به دیابت (معمولا دیابت نوع 2) مبتلا می شوند.

پردیابت: زمانی كه قند خون فرد از حد طبیعی بیشتر باشد، اما به میزانی بالا نباشد كه فرد به دیابت نوع 2 مبتلا باشد، فرد پردیابت و یا دچار عدم تحمل گلوکز خواهد بود.

ورزش قندتان را میسوزاند

بیماری دیابت به علت ناتوانی بدن در تولید انسولین یا کاهش آن در سوخت و ساز مواد قندی پدید میآید. امروزه دیابت یکی از مهمترین مشکلات بهداشتی، درمانی، اجتماعی و اقتصادی جهان به شمار میرود، به طوری که بیش از 150 میلیون نفر در دنیا مبتلا به این بیماری هستند. یکی از بهترین شیوههای کنترل دیابت، ورزش و تحرک جسمانی است.

ورزش، گلوکز (قند خون) و گلیکوژن (ذخیره ی قندی در کبد) را در داخل ماهیچههای بدن میسوزاند. البته این پدیده در صورتی رخ میدهد که دیابت کنترل شده باشد. در حین و بعد از ورزش، قندخون وارد ماهیچهها میشود و سطح گلوکز و گلیکوژن را به حد طبیعی میرساند. وجود برنامههای منظم ورزشی در افراد دیابتی، عکسالعمل شدید انسولین را از بین میبرد، چون عضلات و کبد عادت میکنند که گلیکوژن بیشتری ذخیره کنند.

ورزش و بیماران دیابتی

ورزش بیمارن دیابتی باید به صورت تمرینهای هوازی یا آیروبیک باشد. تمرینهای هوازی به فعالیتهایی گفته میشود که با مصرف زیاد اکسیژن همراه باشند. این نوع تمرینها اندام هایی را که برای سلول‌‌های بدن اکسیژن تهیه میکنند، فعال میسازند. پس از تمرینهای هوازی، تغییرات سودمند و مفیدی در ریهها، قلب و رگهای خونی پدید میآید. با این تمرینها، بدن هوای بیشتری را به داخل ریهها منتقل میکند. به طور معمول، تمرینهای هوازی به ورزش های استقامتی گفته میشود که به سرعت زیاد نیاز ندارند.

بهترین ورزش هوازی، دویدن در مسافتهای طولانی و با سرعت آرام است. تمرینهای دیگر شامل اسکی، صحرانوردی، شنا، دویدن آرام، دوچرخهسواری و پیادهروی است.

تاریخچه و فواید ورزش

امروزه پژوهشگران دریافتهاند که استراحت برای درمان بیماران دیابتی، کار مناسبی نیست.

مطالعات نشان میدهد که استراحت برای مدت حداقل هفت روز سبب اختلال در متابولیسم قندخون میشود.

در سال 1900 محققان دیابت دریافتند که ورزش باید در توانبخشی بیماران دیابتی مورد استفاده قرار گیرد. در سال 1919 دانشمندان ثابت کردند که ورزش موجب کاهش میزان قندخون میشود.

در سال 1926 مشخص شد که ورزش میتواند اثر هورمون انسولین را در پایین آوردن قندخون بیشتر کند، بنابراین نیاز به انسولین را در بیماران وابسته به انسولین کاهش میدهد. در این تحقیقات همچنین مشخص شد که ورزش منظم در بیماران دیابتی اساس درمان است.

افراد مبتلا به دیابت که ورزش میکنند همچنین باید دقت کنند که فعالیتهای بدنی چگونه بر متابولیسم قندخون اثر میگذارد و آثار مفیدی برای سلامت آنها دارد. البته ورزش حتی برای افراد سالم نیز خطرهای اندکی دارد و این خطرها فقط برای افراد دیابتی نیست. مهمترین فواید ورزش برای دیابتیها را میتوان در نکات زیر خلاصه کرد:

کنترل بیماری دیابت:

در ورزشهای طولانیمدت مشاهده شده است که حساسیت سلولها به انسولین افزایش مییابد. این امر در بهبود وضعیت دیابت، به خصوص در افراد غیروابسته به انسولین بسیار با اهمیت است. ورزش اگر در شرایط مناسب صورت گیرد، یعنی بیمار، قندخون نسبتا کنترل شده ای داشته باشد، غلظت قند خون را ثابت نگه میدارد. علت این پدیده تعادل میان برداشت گلوکز (قند) به وسیله عضلات و تولید گلوکز در کبد است.

کنترل و کاهش وزن:

برنامه صحیح کنترل قندخون در افراد دیابتی غیروابسته به انسولین، به کاهش وزن آنها کمک میکند. کاهش وزن ناشی از ورزش موجب کاهش بافت چربی میشود، بنابراین مقاومت به انسولین در سلولها کاهش مییابد و به این ترتیب نیاز به مصرف داروهای خوراکی پایین آورنده ی قندخون کم میشود. با ورزشهای برنامهریزی شده، بافت چربی کاهش مییابد و توده عضلانی افزایش پیدا میکند.

افزایش اعتماد به نفس:

به نظر میرسد احساسات افراد دیابتی تا حدی نیز به حفظ قندخون در سطح طبیعی وابسته باشد. بیشتر افراد دیابتی احتمالا ناراحتی و از دست دادن کنترل احساسات را همزمان با مقدار قندخون بسیار بالا یا بسیار پایین تجربه کردهاند. هنگامی که غلظت قندخون در حد طبیعی است، احساسات در این افراد تا حد زیادی بهبود مییابد. احساس بهبود با فعالیتهای ورزشی مداوم و ورود این برنامه در زندگی افراد پدید خواهد آمد.

آثار ورزش در افراد دیابتی وابسته به انسولین

ورزشهای منظم برای افراد دیابتی وابسته به انسولین بسیار سودمند است. پژوهشگران کانادایی طی 12 تا 16 هفته ورزش دادن به بیماران دیابتی وابسته به انسولین، بهبود مطلوبی در غلظت قندخون ناشتای آنها مشاهده کردند. در افراد دیابتی وابسته به انسولین، تغییرات غلظت قندخون در طول ورزش بستگی زیادی به سطح انسولین خون دارد. سطح انسولین خون نیز به میزان انسولین تجویز شده و مقدار جذب انسولین در هر اندام وابسته است.

بهترین زمان پیشنهاد شده برای ورزش در دیابتیهای وابسته به انسولین، پس از میان وعدههای بعدازظهر و قبل از شام است.

توصیه های پایانی

قندخون را قبل، حین و پس از ورزش کنترل کنید و برای جلوگیری از افت قندخون در طول ورزش شیوههای زیر را به کار گیرید:

- یکی دو ساعت بعد از صرف غذا ورزش کنید.

- مصرف 20 تا 40 گرم کربوهیدرات اضافی پیش از ورزش و در یک ساعت در طول ورزش توصیه میشود.

- از ورزشهای سنگین در هنگامی که انسولین تزریق شده خودداری کنید.

- قسمتهایی از بدن که انسولین در آنها تزریق نشده است را بیشتر حرکت دهید تا از جذب سریع انسولین جلوگیری شود.

- میزان انسولین تزریقی باید در ورزشهایی مانند کوهنوردی به میزان 30 تا 50 درصد کاهش یابد.

ديابتيها سه جورند : ناآگاه، نيمهآگاه و آگاه

بيماري ديابت در اثر ناتواني بدن در توليد هورمون انسولين، يا کاهش يا عدم اثر انسولين در سوخت و ساز مواد قندي پديد ميآيد.

امروزه ديابت يکي از مهمترين مشکلات بهداشتي، درماني، اجتماعي و اقتصادي جهان است، به طوري که گفته ميشود بيش از 150 ميليون نفر در دنيا مبتلا به آن هستند.

جاي دور نرويم؛ در کشور خودمان نيز بيش از دو ميليون نفر به اين بيماري دچار هستند.

از آنجا که خود بيماران، عمدهترين نقش را در درمان ديابت به عهده دارند، کسب اطلاعات لازم درباره ديابت از اهميت خاصي برخوردار است.

اما اين، همه ماجرا نيست. خيلياز ديابتيها درباره بيماريشان طور ديگري فکر مي‌‌کنند:

1- گروه اول ديابتيها، افرادي هستند که نسبت به بيماري خود بيتفاوت هستند. آنها عموما هيچ اقدامي براي کنترل قند خونشان انجام نميدهند. نه به دکتر مراجعه ميکنند، نه آزمايش ميدهند، نه ورزش ميکنند و نه تغذيه سالمي دارند. بالا بودن قند خون در طول چند سال، قطعا عوارض خطرناکي را براي آنها به دنبال خواهد داشت.

آنها زماني به فکر کنترل ديابت خود ميافتند که يا چشم خود را از دست بدهند، يا سکته کنند، يا کليهشان از کار بيفتد، يا پايشان زخم شود و مجبور به قطع آن گردند!

در اين گروه از ديابتيها، بسيار زيادند افرادي که پشيمان ميشوند که چرا زودتر به فکر نيفتادند تا با کمي توجه ديابت را مهار کنند؛ زماني که کنترل ديابتشان خيلي سادهتر از اين حرفها بود.

2- گروه دوم، افرادي هستند که در ظاهر ديابت خود را کنترل ميکنند؛ مثلا به پزشک مراجعه ميکنند، قرص ميخورند يا انسولين ميزنند. آنها تصور ميکنند خوردن قرص يا زدن انسولين به تنهايي کافي است. يا تصور ميکنند فقط با خوردن داروهاي گياهي قندشان کنترل ميشود. بر اين باروند که چون خيلي ورزش ميکنند و يا رژيم سخت دارند، قندشان کنترل ميشود. به عبارت ديگر اين افراد به اشتباه تصور ميکنند که قند خون خود را کنترل ميکنند.

خوردن قرص، ورزش، مراجعه به پزشک و تغذيه صحيح هيچکدام به تنهايي براي مهار واقعي تعداد بازدید: 2500

 |